الشيخ محمد علي الگرامي القمي

38

مذهب (فارسى)

انتخاب وظيفه و راه يا بى بر سر دو راهىها احتمال دوم را نيز نفى مىكند . برهان صديقين پس احتمال سوم صحيح است يعنى نيروى مرموز هدايت كننده‌اى آنها را راهنمايى مىكند . البته اگر هدايت ماشينى و بدون ابتكار و توجه هم باشد طبق دليلهاى پيشين نمىتواند ساخته شده خود ماده باشد . 12 - به اين دليل فلسفى هم توجه بفرمائيد : اگر سلسله‌اى از موجودات را ببينيم كه همه معلول و موجود امكانى مىباشند ( موجود امكانى / موجودى كه در وجود خود محتاج به غير خود است / وجود و عدم نسبت به ذات او مساوى است / وجودش از ذات خودش نيست ) همه به حكم صفر بوده محتاج يك وجود ذاتى بى نياز هستند و گرنه هيچيك از افراد سلسلهء مزبور تحقق نمىيافت . ماديين مىگويند : هرپديده‌اى از پديدهء ديگر به وجود آمده و آن هم از پديدهء پيش از او و همينطور هر موجودى از موجودى پيش از خود درست شده و اين سلسلهء وجودى آغازى ندارد هر چه جلو برويم آن موجود هم از موجودى پيش از خود به وجود آمده است . ولى ما مىگوئيم : آخر ، مجموعهء هزار صفر با يك صفر چه فرقى دارند ؟ ! بالاخره عدد موجود نشده است ، چه يك پديده و چه ميلياردها پديده ، وقتى پديده باشند و وجودشان از ذات خودشان نباشد نياز به